Şirket Avukatı ve Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu: Kapsamlı Rehber

Ticari hayatın dinamikleri her geçen gün karmaşıklaşırken, şirketlerin hukuki güvenliğini sağlamak bir tercih değil, hayati bir zorunluluk haline gelmiştir. Özellikle Türk Ticaret Kanunu ve Avukatlık Kanunu çerçevesinde getirilen düzenlemeler, belirli sermaye yapısına sahip şirketler için hukuk müşavirliği hizmetini yasal bir zemine oturtmuştur. Bu makalede, bir şirket avukatı ile çalışmanın işletmenize katacağı değerin ötesinde, anonim şirketlerde avukat zorunluluğu konusunu, yasal limitleri, cezai yaptırımları ve 2026 vizyonuyla kurumsal hukuki korumanın detaylarını inceleyeceğiz.

1. Anonim Şirketlerde Şirket Avukatı Bulundurma Zorunluluğu Nedir?

Türkiye’de faaliyet gösteren sermaye şirketleri arasında en prestijli ve yaygın türlerden biri olan Anonim Şirketler (A.Ş.), belirli bir sermaye büyüklüğüne ulaştıklarında yasa koyucu tarafından profesyonel hukuki destek almaya mecbur bırakılmıştır. Bu durum, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinin 3. fıkrasında açıkça düzenlenmiştir.

Yasal Düzenleme ve Kapsam (2025-2026 Dönemi)

Kanun koyucu, şirketlerin hukuki hata yaparak büyük ekonomik kayıplara uğramasını engellemek ve yargının iş yükünü azaltmak amacıyla bu düzenlemeyi getirmiştir. İlgili maddeye göre;

• Esas sermayesi 250.000 TL ve üzeri olan Anonim Şirketler,
• Veya sermaye artırımı yoluyla bu limite ulaşmış olan şirketler,
• Üye sayısı 100 veya daha fazla olan Yapı Kooperatifleri,

Sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus "Esas Sermaye" kavramıdır. Şirketinizin kayıtlı sermayesi bu limitin üzerindeyse, aktif ticari hacminiz ne olursa olsun bir hukuk bürosu veya sözleşmeli bir avukat ile anlaşma yapmak zorundasınız.

2. Avukat Bulundurmama Cezası: Şirketiniz İçin Büyük Risk

Birçok şirket yöneticisi, "Henüz başımıza bir iş gelmedi" veya "Muhasebecimiz hallediyor" düşüncesiyle bu zorunluluğu ertelemektedir. Ancak bu ertelemenin maliyeti, bir avukatla çalışmanın maliyetinden çok daha yüksek olabilir. Avukatlık Kanunu, zorunluluğa uymayan şirketlere Cumhuriyet Savcılığı tarafından idari para cezası uygulanmasını öngörür.

Cezanın Hesaplanması

Avukat bulundurma zorunluluğuna uymayan anonim şirketlere, sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen brüt asgari ücretin iki aylık tutarı kadar idari para cezası verilir.

Bu, basit bir matematik hesabıyla şirketinize yıllık yüz binlerce liralık bir yük getirebilir. Üstelik bu ceza, geçmişe dönük olarak da tahakkuk ettirilebilir. Örneğin, Sultanbeyli veya Ataşehir bölgesinde faaliyet gösteren bir üretim tesisi iseniz ve 12 aydır avukatınız yoksa, ödeyeceğiniz ceza miktarı, o yıl için bir avukata ödeyeceğiniz danışmanlık ücretinin katbekat üzerinde olacaktır.

3. Şirket Avukatı Ne İş Yapar? (Sadece İmza Değil, Kalkan)

Zorunluluk bir yana, modern ticaret hayatında bir şirket avukatı ile çalışmak, işletmenin sürdürülebilirliği için elzemdir. Şirket avukatlığı, sadece dava açıldığında devreye giren bir mekanizma değil, şirketin tüm damarlarında dolaşan hukuki riskleri temizleyen bir sistemdir.

Önleyici Hukuk Hizmetleri ve Sözleşme Yönetimi

Şirketlerin en büyük kan kaybı yaşadığı alan sözleşmelerdir. Tedarikçi sözleşmeleri, bayi anlaşmaları veya gizlilik sözleşmeleri... İyi hazırlanmamış bir sözleşme, yıllar süren bir tazminat davasına dönüşebilir. Şirket avukatınız, bu sözleşmeleri lehinize olacak şekilde düzenler.

İş Hukuku ve Personel Süreçleri

Bir şirketin en büyük risk kalemlerinden biri işçi-işveren uyuşmazlıklarıdır. İşe alım sürecinden, iş akdinin feshine kadar her aşama hukuki prosedüre uygun olmalıdır. Aksi takdirde, işe iade davaları ve kıdem tazminatı yükleri ile karşılaşırsınız. KG Hukuk olarak, İş Hukuku Avukatı kadromuzla şirket içi yönetmeliklerinizi hazırlar, işçi alacakları hesaplama süreçlerinde yanılmanızı önleriz.

İcra ve Tahsilat Yönetimi

Ticaretin doğasında alacak-verecek dengesi vardır. Tahsil edilemeyen alacaklar şirketin nakit akışını bozar. Çek, senet veya fatura alacaklarınızın tahsili için profesyonel bir İcra Avukatı desteği, şirketin finansal sağlığını korur. Borçlu takibi, mal varlığı sorgulama ve haciz işlemleri hızlı ve etkin yapılmalıdır.

4. Şirket Avukatı İhtiyacınızda Neden KG Hukuk ile Çalışmalısınız?

İstanbul'un finans ve ticaret merkezlerinden olan Suadiye, Erenköy ve Beykoz gibi lokasyonlardaki müvekkil portföyümüzle, şirketlere "butik" ama "kapsamlı" bir hizmet sunuyoruz. Sadece zorunlu olduğu için imza atan bir avukat değil, yönetim kurulunuzun doğal bir üyesi gibi çalışan bir hukuk partneriyiz.

Şirket avukatlığı hizmetimiz şunları kapsar:

• Ticari Davalar: Haksız rekabet, marka ihlalleri (Marka Avukatı departmanımızla) ve ticari alacak davaları.
• Ceza Hukuku Riskleri: Şirket yöneticilerinin karşılaşabileceği beyaz yaka suçları, vergi suçları ve güveni kötüye kullanma iddialarında Ceza Avukatı olarak savunma.
• Arabuluculuk Süreçleri: Ticari uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce zorunlu olan arabuluculuk süreçlerinin yönetimi. Detaylı bilgi için Arabuluculuk sayfamızı inceleyebilirsiniz.

5. Limited Şirketlerde Şirket Avukatı Zorunluluğu Var Mı?

Sıkça sorulan ve yanlış bilinen konulardan biri de Limited Şirketlerin (Ltd. Şti.) durumudur. Mevcut yasal düzenlemede (Avukatlık Kanunu Md. 35), esas sermaye miktarı ne olursa olsun Limited Şirketler için "yasal bir avukat bulundurma zorunluluğu" bulunmamaktadır. Ancak, bu durumun bir avantaj değil, büyük bir risk tuzağı olduğunu belirtmek gerekir.

Neden mi? Çünkü Türk Ticaret Kanunu'na göre Limited Şirket müdürlerinin sorumluluğu, en az Anonim Şirket yönetim kurulu üyeleri kadar ağırdır. Vergi borçlarından, iş kazalarından ve sözleşme ihlallerinden doğan şahsi sorumluluklar, Limited Şirket ortaklarının mal varlığını tehdit edebilir. Bu nedenle, yasal bir zorunluluk olmasa da, kurumsal bir yapıya sahip her Limited Şirket, fiili bir zorunlulukla hukuk danışmanlığı almalıdır.

6. Şirket Avukatı Tarafından Varlıklarının Hukuki Yönetimi: Kira ve Araç Filoları

Bir şirketin hukuki ihtiyaçları sadece mahkeme salonlarında değil, şirketin aktif varlıklarının yönetiminde de ortaya çıkar. Özellikle gayrimenkul ve araç filosu yönetimi, şirket bilançosunu doğrudan etkileyen kalemlerdir.

Ticari Kira Sözleşmeleri ve Uyuşmazlıklar

Şirket merkeziniz, fabrikanız veya depolarınız kiralık olabilir. Son yıllarda artan kira bedelleri sebebiyle mülk sahipleri ile yaşanan "tahliye" ve "kira tespit" davaları, şirketlerin faaliyetlerini durma noktasına getirebilmektedir. Bir Kira Avukatı, sadece kira sözleşmenizi hazırlamaz; aynı zamanda fahiş kira artışlarına karşı yasal haklarınızı korur. %25 sınırı veya TÜFE oranları üzerinden yapılacak kira hesaplama işlemleri, şirket giderlerinizi optimize etmenizi sağlar.

Şirket Araçları ve Değer Kaybı Tazminatları

Pazarlama ekibinizin veya lojistik departmanınızın kullandığı araçların karıştığı trafik kazaları, şirket için sadece tamir masrafı değildir. Kaza yapan araç, ikinci el piyasasında değer kaybeder. Sigorta şirketleri genellikle bu ödemeyi yapmaktan kaçınır. Ancak profesyonel bir Değer Kaybı Avukatı ile çalışmak, şirket araçlarınızın yaşadığı bu "görünmez zararı" nakit olarak kasaya geri koymanızı sağlar.

Filo yöneticilerinin dikkatine; kaza sonrası süreçte hak ettiğiniz tazminatı öğrenmek için değer kaybı hesaplama araçlarımızı kullanabilir veya süreçlerin ne kadar süreceğini öğrenmek için dava süresi rehberimizi inceleyebilirsiniz. Hatta sadece değer kaybı değil, aracın serviste kaldığı günlerde iş kaybınızdan doğan araç mahrumiyet bedeli de karşı taraftan tahsil edilebilir.

7. Şirket Ortaklığında Miras ve Hisse Devri Krizlerinde Şirket Avukatı

Aile şirketlerinin veya çok ortaklı yapıların en büyük kâbusu, ortaklardan birinin vefatıdır. Vefat eden ortağın hisseleri kime geçecek? Varisler şirkete ortak mı olacak, yoksa paylarını alıp çıkacaklar mı? Bu süreç yönetilemezse şirket feshine kadar gidebilir.

Bu noktada Ticaret Hukuku ile Miras Hukuku iç içe geçer. Bir Miras Avukatı, şirket ana sözleşmesinin miras hukuku normlarına uygun olmasını sağlar. Olası bir vefat durumunda:

• Mirasçılık belgesi nasıl alınır ve şirket pay defterine nasıl işlenir?
• Diğer ortakların hisseleri, mirasçılardan öncelikli satın alma hakkı var mıdır?
• Mirasçılar arasında mirasın paylaşımı konusunda anlaşmazlık çıkarsa, şirketin yönetimi kilitlenir mi?
• Mirasçılardan birinin reddi miras yapması şirketi nasıl etkiler?

Bu soruların yanıtı, kriz anında değil, şirket kurulurken veya işler yolundayken verilmeli, gerekirse vasiyetname düzenleme yollarına gidilmelidir.

8. KVKK ve Veri Güvenliği: 2026'nın En Büyük Riskine Karşı Şirket Avukatı ile Önlem Alın

Şirket avukatlığının günümüzdeki en kritik boyutlarından biri Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyumudur. Müşteri datası tutan, kamera kaydı alan veya personel özlük dosyası barındıran her şirket, VERBİS kaydı ve aydınlatma metinleri konusunda eksiksiz olmalıdır. Kurul tarafından kesilen cezalar milyon liraları bulmaktadır. Şirket avukatınız, dijital ve fiziksel veri güvenliği politikanızı hukuka uygun hale getirir.

9. Kurumsal Yönetişimde Şirket Avukatının Stratejik Rolü

Bir anonim şirkette avukat bulundurmak sadece bir "yasal zorunluluk" değil, aynı zamanda yönetim kurulunun alacağı kararların hukuki zırhıdır. Ticaret Kanunu uyarınca, yönetim kurulu üyeleri görevlerini yerine getirirken "basiretli bir iş adamı" gibi hareket etmelidir. Bu basiretli hareket etme yükümlülüğü, alınan kararların hukuki sonuçlarını öngörmeyi de kapsar.

Yönetim Kurulu Kararları ve Karar Defteri Denetimi

Şirket avukatınız, yönetim kurulu toplantılarına katılarak alınan kararların yasaya, ana sözleşmeye ve azınlık haklarına uygunluğunu denetler. Ücretsiz avukat desteğinin ticari işletmeler için mevcut olmaması nedeniyle, profesyonel bir danışmanlık almak, kararların iptali davalarıyla (butlan veya iptal edilebilirlik) karşılaşma riskinizi ortadan kaldırır.

Şirket Birleşmeleri, Devralmalar ve "Due Diligence"

Şirketinizin büyüme stratejileri kapsamında başka bir şirketi devralması veya birleşmesi süreçlerinde "Hukuki İnceleme" (Due Diligence) hayati önem taşır. Hedef şirketin geçmişteki işçi alacakları, süregelen tazminat davaları ve vergi borçları analiz edilmeden yapılacak bir yatırım, şirketinizi mali krize sürükleyebilir.

10. Şirket Avukatı ile Ceza Hukuku Riskleri ve Beyaz Yaka Suçları

Ticaret hayatında sadece alacak-verecek davaları değil, ceza hukuku riskleri de mevcuttur. Şirket yöneticilerinin "Güveni Kötüye Kullanma", "İhaleye Fesat Karıştırma" veya "Vergi Usul Kanunu'na Muhalefet" gibi iddialarla karşı karşıya kalması durumunda, süreci bir ceza avukatı ile yönetmek elzemdir.

Özellikle adli sicil kayıtlarının yönetimi ve adli sicil kaydı silme işlemleri, yöneticilerin ticari itibarı ve yurt dışı çıkış yasakları gibi durumlar için kritik öneme sahiptir. Olası bir soruşturmada HAGB nedir veya cezaların infazı nasıl gerçekleşir gibi konularda ön bilgi sahibi olmak için ceza yatari hesaplama araçlarımızdan faydalanabilirsiniz.