HAGB Nedir?

HAGB Nedir? Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Rehberi

Ceza yargılamasında sanıkların en sık karşılaştığı kavramlardan biri HAGB, yani Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kararıdır. Halk arasında “ikinci şans” olarak da bilinen bu kurum, belirli şartları taşıyan kişiler için hapis veya para cezasının hukuki sonuç doğurmamasını sağlar.

Peki, HAGB tam olarak nedir? Hangi suçlarda uygulanır ve sicilinize nasıl yansır? İşte ceza avukatından HAGB hakkında bilmeniz gereken her şey.

HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) Nedir?

HAGB, mahkemenin sanık hakkında verdiği mahkumiyet hükmünün, belirli bir denetim süresi (genellikle 5 yıl) boyunca askıda tutulmasıdır. Eğer sanık, bu 5 yıllık süre zarfında kasıtlı bir suç işlemez ve yükümlülüklere uygun davranırsa, dava hiç açılmamış gibi düşer ve ceza ortadan kalkar.

Kısacası; mahkeme “Sen suçlusun, sana şu kadar ceza verdim. Ancak bu cezayı şimdilik açıklamıyorum, seni denetim süresine tabi tutuyorum. Uslu durursan bu cezayı yok sayacağım” der.
HAGB Kararı Verilmesi İçin Şartlar Nelerdir? (CMK 231)

Her suçta veya her sanıkta HAGB uygulanmaz. Mahkemenin HAGB kararı verebilmesi için şu şartların bir arada bulunması gerekir:
1. Ceza Miktarı: Yargılama sonucunda hükmedilen hapis cezası 2 yıl veya daha az olmalıdır (Adli para cezalarında da uygulanabilir).
2. Sabıka Kaydı: Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkumiyeti bulunmamalıdır. (Taksirli suçlar engel değildir).
3. Zararın Giderilmesi: Suçtan doğan maddi bir zarar varsa (örneğin hırsızlık suçunda çalınan malın bedeli), bu zararın giderilmesi veya aynen iade edilmesi gerekir.
4. Mahkemenin Kanaati: Hakimin, sanığın duruşmadaki tutum ve davranışlarına bakarak tekrar suç işlemeyeceği yönünde olumlu bir kanaate varması gerekir.
Önemli Not: 8. Yargı Paketi ile yapılan değişiklikler neticesinde, artık sanığın HAGB’yi kabul edip etmediği sorulmamaktadır. Mahkeme şartlar oluştuysa sanığın onayını aramadan HAGB kararı verebilir.

HAGB Adli Sicil Kaydına (Sabıka Kaydı) İşler mi?

En çok merak edilen soru budur. Hayır, HAGB kararı e-Devlet üzerinden alınan normal adli sicil kaydında (sabıka kaydı) görünmez.
Bu kararlar, sadece hakimlerin ve savcıların görebileceği, kendine özgü özel bir sicilde tutulur. İş başvurularında veya vize işlemlerinde aldığınız “Sabıka Kaydı Yoktur” belgesinde HAGB görünmez. Ancak 5 yıl içinde yeni bir suç işlerseniz ve dosyanız açılırsa, o zaman süreç değişir.

HAGB Memuriyete Engel mi?

Genel kural olarak HAGB, bir mahkumiyet hükmü doğurmadığı için memuriyete engel teşkil etmez. Ancak Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması gerektiren (Polislik, Askerlik, MİT vb.) mesleklerde, kurumların takdir yetkisi ve özel kanunları gereği HAGB kararları bazen elenme sebebi sayılabilmektedir. Bu durumlarda İdare Mahkemesi’ne dava açma hakkınız saklıdır.

5 Yıllık Denetim Süresinde Ne Olur?

HAGB kararı verildiğinde 5 yıl sürecek bir “denetim süresi” başlar.
• Suç İşlememe: Bu sürede kasıtlı bir suç işlememelisiniz.
• Yükümlülükler: Mahkeme gerek görürse belirli yerlere gitmeme veya eğitim programına katılma gibi yükümlülükler getirebilir (Genelde uygulanmaz).
Eğer 5 yıl içinde kasıtlı bir suç işlerseniz, mahkeme “açıklanmasını geri bıraktığı” o eski hükmü açıklar ve cezanızı çekersiniz.

HAGB Kararına İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Kararın verildiği tarihten itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir. Son yapılan yasal düzenlemelerle HAGB kararlarına karşı artık İstinaf kanun yolu açılmıştır (önceden sadece Ağır Ceza Mahkemesine itiraz ediliyordu). Bu, dosyanızın daha detaylı incelenmesi anlamına gelir.