Günlük hayatta veya sosyal medyada yaşanan tartışmaların karakola taşınmasıyla başlayan süreçte, şüphelilerin en sık düştüğü hata "Evet söyledim ama o da bana söyledi" diyerek eksik savunma yapmaktır. Oysa hukukta "sözün bağlamı" ve "hukuki niteliği" hayati önem taşır. Bir sözün onur, şeref ve saygınlığı rencide edip etmediğine Erenköy ceza avukatı perspektifiyle, Yargıtay kriterlerine göre bakmak gerekir.
İçindekiler
1. Yargıtay'a Göre Hakaret Suçunun Unsurları
TCK 125. madde hakareti tanımlarken "somut bir fiil veya olgu isnat etmek" veya "sövmek" şartını arar. Ancak Yargıtay Ceza Genel Kurulu, bir sözün hakaret sayılabilmesi için o sözün muhatabın insanî değerini küçültücü boyutta olmasını şart koşar. Yani sadece kişinin moralini bozan, canını sıkan sözler suç değildir.
2. Hakaret Sayılmayan Kelimeler (Yargıtay Listesi)
Aşağıdaki ifadeler, Yargıtay tarafından "Kaba Hitap" veya "Nezaket Dışı Söz" olarak tanımlanmış ve sanıklar hakkında BERAAT kararı verilmiştir. Savunma dilekçenizde bu ayrımları vurgulamanız elzemdir.
A. Kaba Hitaplar
- "Lan", "Ulan", "Len"
- "Terbiyesizlik yapma"
- "Siz kimsiniz be"
- "Adam değilsin" (Tartışmalı olmakla birlikte çoğunlukla beraat)
- "Görmemiş", "Cahil" (Duruma göre eleştiri sayılabilir)
B. Ağır Eleştiri (İfade Özgürlüğü)
Özellikle kamu görevlilerine (polis, doktor, memur) veya siyasetçilere karşı söylenen şu sözler, AİHM içtihatları gereği ifade özgürlüğü sınırlarında kalabilmektedir:
- "Beceriksiz herif"
- "İşini yapmayı bilmiyorsun"
- "Liyakatsizler"
3. Beddua Etmek Suç Mudur? "Allah Belanı Versin" Analizi
Toplumumuzda en sık kullanılan öfke ifadesi beddualardır. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, bedduayı "kişinin, muhatabının başına kötü bir şey gelmesini Tanrı'dan dilemesi" olarak tanımlar. Bu bir dilek olduğu ve somut bir saldırı içermediği için suç oluşturmaz.
Örnek Beraat İfadeleri: "Allah senin canını alsın", "Gözün kör olsun", "Huzur yüzü görme", "Sürüm sürüm sürün". Bu ifadeler nedeniyle hakkınızda dava açıldıysa, derhal uzman ceza avukatı desteği alarak beraat talep etmelisiniz.
4. TCK 129: Karşılıklı Hakaret ve Haksız Tahrik Savunması
Ceza hukukunda "ilk taşı kimin attığı" çok önemlidir. Eğer müvekkilimiz hakaret etmiş olsa bile, bunu karşı tarafın haksız bir eylemine tepki olarak yaptıysa TCK 129/1 devreye girer.
| Durum | Hukuki Sonuç (TCK 129) |
|---|---|
| Karşı Tarafın Haksız Fiiline Tepki | Ceza İndirimi veya Ceza Verilmesine Yer Olmadığı |
| Karşılıklı Hakaret (İki taraf da küfür ettiyse) | Her iki tarafa da Ceza Verilmeyebilir |
| Yaralamaya Tepki Olarak Hakaret | Kasten yaralamaya tepki olarak söylendiyse Ceza Verilmez |
5. Yargıtay Emsal Karar Örnekleri
🛑 Yargıtay 18. Ceza Dairesi - "Terbiyesiz" Kararı
Özet: Sanığın mağdura hitaben söylediği "Terbiyesiz, saygısız adam" sözlerinin, mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu, dolayısıyla hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden mahkumiyet kararı verilmesi kanuna aykırıdır. (Beraat Gerekir)
🛑 Yargıtay 4. Ceza Dairesi - "Beddua" Kararı
Özet: Sanığın katılana söylediği kabul edilen "Allah belanı versin" şeklindeki sözlerin beddua niteliğinde olduğu, hakaret suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşılmakla... (Beraat)
Hakaret Suçu Uzlaşma ve Adli Sicil Kaydı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Sosyal medya üzerinden hakaret suçu uzlaşmaya tabi midir?
Evet, TCK 125. maddesinde düzenlenen hakaret suçunun temel hali ve sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenen hali (Instagram, Twitter, WhatsApp vb.) uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasındadır. Soruşturma aşamasında dosya önce uzlaştırma bürosuna gönderilir.
Hakaret davasında uzlaşma sağlanırsa adli sicil (sabıka) kaydı oluşur mu?
Hayır, uzlaşma sağlandığı takdirde dosya hakkında "Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar" (takipsizlik) verilir. Bu durumda kişi hakkında dava açılmaz ve adli sicil kaydına (sabıka kaydı) herhangi bir veri işlenmez.
Uzlaştırma teklifini kabul etmek suçu kabul etmek anlamına gelir mi?
Hayır, Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca uzlaşma teklifini kabul etmek veya görüşmelere katılmak, suçun ikrarı veya suçluluğun kabulü olarak değerlendirilemez ve ileride aleyhinize delil olarak kullanılamaz.
Hakaret suçunda uzlaşma süreci ne kadar sürer?
Uzlaştırmacı görevlendirildikten sonra kural olarak 30 gün içinde süreci tamamlamalıdır. Ancak tarafların anlaşma zeminine göre bu süre savcılık onayıyla 20'şer günlük dilimlerle toplamda 3 aya kadar uzatılabilir.
Uzlaşma sonucunda tazminat ödemek sicili etkiler mi?
Hayır. Uzlaşma protokolünde belirlenen maddi veya manevi edimi (tazminat, bağış, özür) yerine getirdiğinizde süreç adli bir ceza almadan sonlanır. Bu nedenle sabıka kaydınız temiz kalmaya devam eder.
Kamu görevlisine hakaret suçunda uzlaşma mümkün müdür?
Hayır. Görevi başında bulunan bir kamu görevlisine karşı işlenen hakaret suçu (TCK 125/3-a) resen takip edilir ve uzlaşma kapsamında değildir. Bu durumda doğrudan kamu davası açılır.
Hakaret suçu uzlaşma ücreti ve masraflarını kim öder?
Uzlaşma sağlandığı takdirde, uzlaştırmacı ücreti ve diğer giderler devlet hazinesi tarafından karşılanır. Taraflardan herhangi bir yargılama gideri talep edilmez.
Uzlaşma sağlanamazsa hakaret davası süreci nasıl ilerler?
Uzlaşma başarısızlıkla sonuçlanırsa dosya savcılığa iade edilir ve iddianame düzenlenerek ceza davası açılır. Yargılama sonucunda ceza alınırsa, bu durum adli sicil arşiv kaydına işlenebilir.
Sabıka kaydını korumak için HAGB kararı nedir?
Eğer uzlaşma sağlanamaz ve dava açılırsa; mahkeme 2 yılın altında ceza verir ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verirse, 5 yıllık denetim süresince sabıka kaydınızda görünmez. Süre sonunda dosya tamamen düşer.
Uzlaşma görüşmelerine avukat katılabilir mi?
Evet, hem müşteki hem de şüpheli taraf süreci avukat aracılığıyla (vekili vasıtasıyla) yürütebilir. Bu, özellikle hakların korunması ve doğru bir uzlaşma protokolü hazırlanması için tavsiye edilir.
Karşılıklı hakaret durumunda uzlaşma nasıl olur?
Karşılıklı hakaret vakalarında her iki taraf da hem müşteki hem şüpheli sıfatına sahip olur. Uzlaşma bürosunda taraflar birbirlerinden şikayetlerini geri çekerek veya belirli bir edim karşılığında anlaşarak dosyayı kapatabilirler.
Yükleniyor...
- 📱 0532 064 5336
- ☎️ 0216 606 60 36
- 📍 Maltepe / İSTANBUL
