İsim Değişikliği Davası: Hukuki Süreç ve Şartlar (2026 Rehberi)

Toplum içinde bireylerin tanınmasını ve diğerlerinden ayırt edilmesini sağlayan en temel unsur isimdir. Ancak bazı durumlarda kişiler, taşıdıkları isimden memnun olmayabilir veya bu ismin kendilerine zarar verdiğini düşünebilirler. Türk Medeni Kanunu, kişilere sıkı şartlara bağlı olmakla birlikte bu konuda bir hak tanır. İsim Değişikliği davası, kişinin haklı sebeplerin varlığı halinde mahkemeye başvurarak nüfus kaydındaki adını değiştirmesini sağlayan hukuki bir yoldur. Bu süreç, basit bir idari işlemden öte, hukuki deliller ve gerekçelerle desteklenmesi gereken bir dava türüdür. KG Hukuk olarak bu yazımızda, ad değiştirme sürecinin tüm detaylarını sizler için inceledik.

İsim Değişikliği Davası Nedir ve Yasal Dayanağı

Kişinin kimliğini belirleyen en önemli unsur olan ismin değiştirilmesi, Türk hukukunda kamu düzenini ilgilendiren bir konu olarak kabul görür. Bu nedenle kişiler diledikleri zaman keyfi olarak isimlerini değiştiremezler. Türk Medeni Kanunu'nun 27. maddesi, bu süreci "haklı sebep" şartına bağlar. Kanun koyucu, ismin değişmezliği ilkesini esas almakla birlikte, haklı sebeplerin varlığı halinde hakimin kararı ile değişikliğe izin verir.

Hukuk sistemimiz, isim üzerindeki hakkı, şahsiyete sıkı sıkıya bağlı bir hak olarak tanımlar. Bu davanın açılabilmesi için mutlaka mahkeme kararı gerekir. Nüfus müdürlüklerine yapılan başvurular, sadece harf hataları veya imla yanlışlıkları gibi sınırlı hallerde (örneğin 7196 sayılı kanun kapsamında geçici maddelerle) sonuç verirken, ismin tamamen değiştirilmesi veya yeni bir isim eklenmesi ancak isim değişikliği davası yoluyla mümkündür.

İsim Değişikliği Davası İçin Haklı Sebepler Nelerdir?

Mahkemelerin isim değişikliği talebini kabul etmesi için öne sürülen gerekçenin "haklı sebep" niteliğinde olması şarttır. Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre haklı sebep kavramı oldukça geniş yorumlanır. Kişinin şahsiyet hakkını zedeleyen, toplum içinde gülünç duruma düşüren veya kişinin kendisini o isimle özdeşleştiremediği durumlar haklı sebep kapsamında değerlendirilir.

Uygulamada en sık karşılaşılan haklı sebepler şunlardır:

• Gülünç ve Çirkin Anlamlı İsimler: İsmin toplum genelinde alay konusu olması veya kötü bir anlam taşıması.
• Tanınan İsimle Farklılık: Kişinin ailesi ve sosyal çevresinde kimlikteki isminden farklı bir isimle tanınması ve bilinmesi. (Örneğin, kimlikte "Satılmış" yazarken herkesin "Serkan" diye hitap etmesi).
• Travmatik Olaylar: İsmin, kişiye kötü bir anıyı veya travmatik bir geçmişi hatırlatması.
• Din ve Kültür Değişikliği: Kişinin dinini değiştirmesi sonucu yeni inancına uygun bir isim almak istemesi.
• Cinsiyet Değişikliği: Cinsiyet değiştirme ameliyatı sonrası yeni cinsiyete uygun isim alma zorunluluğu.
• Suç ve Kötü Şöhretle Özdeşleşme: İsmin, kamuoyunda bilinen bir suçlu veya kötü şöhretli biriyle aynı olması.

Bu sebeplerden birinin varlığı halinde, İsim Değişikliği davası açarak mahkemeden talepte bulunabilirsiniz. Önemli olan husus, bu sebebin mahkeme huzurunda tanık beyanları veya diğer delillerle ispatlanmasıdır.

İsim Değişikliği Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Hukuki sürecin doğru başlaması, davanın hızlı sonuçlanması adına kritiktir. İsim değişikliği taleplerinde görevli mahkeme, Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Davanın, Sulh Hukuk Mahkemesi veya Aile Mahkemesi'nde açılması durumunda mahkeme görevsizlik kararı verir ve bu durum sürecin uzamasına neden olur.

Yetkili mahkeme ise davacının yerleşim yeri mahkemesidir. Yani, resmi ikametgahınızın bulunduğu ilçedeki Asliye Hukuk Mahkemesi'nde davanızı açmalısınız. Örneğin, ikametgahınız İstanbul Maltepe'de ise, İstanbul Anadolu Adliyesi'ne bağlı Asliye Hukuk Mahkemeleri isim değişikliği davası konusunda yetkilidir. Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız ise, Türkiye'de nüfusa kayıtlı oldukları yer mahkemesinde veya Türkiye'de sakin değillerse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde dava açabilirler.

Dava Kimlere Karşı Açılır?

Bu dava türü, çekişmesiz yargı işi gibi görünse de hasımlı olarak açılır. Davalı taraf, Nüfus Müdürlüğü'dür. Dava dilekçesinde davalı olarak, bağlı bulunduğunuz İlçe Nüfus Müdürlüğü gösterilmelidir. Duruşmalara Nüfus Müdürlüğü'nü temsilen bir nüfus memuru katılır. Davalı kurumun görevi, değişikliğin kanuna uygun olup olmadığını denetlemek ve kamu düzenini korumaktır.

İsmin değiştirilmesi talebi, sadece ergin (18 yaşını doldurmuş) kişiler tarafından bizzat veya vekaletname verdikleri avukatları aracılığıyla yapılabilir. 18 yaşından küçükler adına ise velileri (anne ve baba birlikte) veya velayeti elinde bulunduran ebeveyn isim değişikliği davası açabilir. Velayet altındaki çocuk için açılan davalarda, çocuğun idrak gücüne sahip olması durumunda mahkeme çocuğun da görüşünü alabilir.

İsim Değişikliği Sürecinde Deliller ve İspat

Mahkemeyi ikna etmenin yolu, sağlam deliller sunmaktan geçer. İsim değişikliği talebinizde "Ben bu ismi sevmiyorum" demek tek başına yeterli olmayabilir. İddia ettiğiniz haklı sebebi somutlaştırmanız gerekir. Özellikle "bilinen isim" iddiasıyla açılan davalarda tanık delili hayati önem taşır.

Mahkeme sürecinde kullanabileceğiniz temel deliller şunlardır:

• Tanık Beyanları: Aile üyeleri, arkadaşlarınız veya komşularınız mahkemede dinlenerek, sizi sosyal hayatta hangi isimle tanıdıklarını ve kimlikteki isminizin size ne tür zorluklar çıkardığını anlatırlar. Genellikle 2 tanık yeterli görülmektedir.
• Resmi ve Özel Belgeler: Okul kayıtları, diplomalar, faturalar veya sosyal medya hesapları gibi belgelerde kullandığınız diğer ismin izleri varsa bunlar delil olarak sunulabilir.
• Bilirkişi İncelemesi: Gerekli görülmesi halinde (örneğin ismin anlamı konusunda tereddüt varsa) mahkeme bilirkişiye başvurabilir.

Özellikle, İsim Değişikliği davası sürecinde tanıklarınızın tutarlı beyanlarda bulunması, hakimin vicdani kanaatini olumlu yönde etkiler. Tanıklar, duruşma günü mahkeme salonunda hazır bulunmalı ve kimliklerini ibraz etmelidirler.

İsim Değişikliği Davası Süreci Nasıl İşler?

Haklı sebebinizi belirleyip delillerinizi topladıktan sonra, hukuki süreç dava dilekçesinin hazırlanmasıyla başlar. İsim Değişikliği davası, teknik prosedürlerin yoğun olduğu bir süreçtir. Öncelikle, yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi'ne hitaben yazılmış, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na uygun bir dilekçe hazırlamalısınız. Dilekçenizi mahkeme veznesine sunup gerekli harçları yatırdıktan sonra esas numarası alırsınız.

Mahkeme, dilekçeyi inceledikten sonra tensip zaptı hazırlar ve duruşma gününü belirler. Bu aşamada tebligat işlemleri başlar. Davalı kurum olan Nüfus Müdürlüğü'ne ve varsa diğer ilgililere dava dilekçesi tebliğ edilir. Duruşma günü geldiğinde, siz (veya avukatınız) ve tanıklarınız hazır bulunmalıdır. Hakim, tanıkları dinler, delilleri inceler ve Nüfus Müdürlüğü temsilcisinin beyanını alır. Genellikle tek celsede veya en fazla iki celsede karar verilir.

Resmi mevzuata ve davanın dayandığı kanun maddelerine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden detaylıca ulaşabilir, Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddelerini inceleyebilirsiniz. Bu tür resmi kaynakları incelemek, haklarınızı öğrenmeniz açısından faydalıdır.

Ad Değiştirme Dilekçesi Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dava dilekçesi, yargılamanın temelidir. Eksik veya hatalı bir dilekçe, davanın reddedilmesine yol açabilir. İsim Değişikliği davası dilekçesinde şu unsurlar mutlaka yer almalıdır:

• Görevli Mahkeme: Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne hitaben yazılmalıdır.
• Davacı Bilgileri: Adınız, soyadınız, T.C. kimlik numaranız ve adresiniz.
• Davalı: Bağlı bulunduğunuz Nüfus Müdürlüğü.
• Konu: Haklı sebeplerle ismin değiştirilmesi talebidir.
• Açıklamalar: Neden isim değişikliği istediğinizi, yaşadığınız sorunları kronolojik ve samimi bir dille anlatan bölüm.
• Hukuki Sebepler: TMK m. 27, HMK ve ilgili mevzuat.
• Deliller: Nüfus kayıtları, tanık isimleri ve adresleri, varsa diğer belgeler.
• Sonuç ve İstem: Mevcut isminizin iptali ile yeni isminizin nüfusa tesciline karar verilmesi talebi.

İsim Değişikliği Davası Ücreti ve Masraflar 2026

Dava açmayı düşünen müvekkillerimizin en çok merak ettiği konulardan biri de maliyettir. İsim Değişikliği davası, maktu harca tabi davalardandır. Yani davanın değeri para ile ölçülemediği için sabit bir harç ödenir. 2026 yılı itibarıyla adliye masrafları şunları kapsar:

• Başvuru Harcı: Dava açılırken ödenen sabit tutar.
• Peşin Harç: Karar ve ilam harcının bir kısmı peşin alınır.
• Gider Avansı: Tebligat, posta ve tanık ücretleri için mahkeme veznesine yatırılan tutardır.

Buna ek olarak, dava sonunda kararın gazetede ilan edilmesi gerekeceğinden, ilan ücreti de masraf kalemlerine eklenmelidir. Avukat ile temsil edilmeniz durumunda, avukatlık asgari ücret tarifesine göre belirlenen vekalet ücreti de söz konusu olacaktır. Toplam maliyet her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiğinden, net rakam için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

İsim Değişikliği Davası Ne Kadar Sürer?

Yargılama süresi, mahkemenin iş yoğunluğuna ve tebligat süreçlerine göre değişiklik gösterir. Ancak isim değişikliği davası, diğer dava türlerine göre nispeten hızlı sonuçlanan bir süreçtir. Eğer dilekçeniz tam, delilleriniz hazır ve tanıklarınız ilk duruşmaya gelirse, dava genellikle 3 ile 5 ay arasında sonuçlanır. Tebligatların gecikmesi veya tanıkların dinlenememesi gibi durumlar süreci bir miktar uzatabilir.

Kararın Kesinleşmesi ve İlan Süreci

Mahkemenin isminizin değiştirilmesine karar vermesiyle süreç hemen bitmez. Kararın "kesinleşmesi" gerekir. Gerekçeli karar yazıldıktan sonra taraflara tebliğ edilir. Taraflar (siz ve Nüfus Müdürlüğü), yasal süre içinde istinaf yoluna başvurmazsa karar kesinleşir.

Karar kesinleştikten sonra yapılması gereken son iki adım vardır:

1. İlan: Mahkeme kararı, ulusal veya yerel bir gazetede ilan ettirilir. Bu, değişikliğin üçüncü kişilere duyurulması ve aleniyetin sağlanması içindir.
2. Nüfus Tescili: Kesinleşme şerhi ve gazete ilanı ile birlikte mahkeme kalemi, kararı Nüfus Müdürlüğü'ne gönderir. Nüfus Müdürlüğü, MERNİS sisteminde gerekli güncellemeyi yapar.

Bu işlemler tamamlandıktan sonra yeni kimliğinizi çıkartabilir, ehliyet, pasaport ve banka kayıtlarınızı yeni isminize göre güncelleyebilirsiniz. Artık hukuken ve resmen yeni isminizi kullanmaya başlayabilirsiniz.

İsim Değişikliği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Müvekkillerimizden gelen ve isim değişikliği davası sürecinde en çok merak edilen soruları sizler için derledik.

Sonuç: Yeni Hayatınıza İlk Adımı Atın

İsim, kişinin var oluşunun ve sosyal kimliğinin en önemli parçasıdır. Sizi mutsuz eden, benimseyemediğiniz veya sosyal hayatınızda zorluk çıkaran bir ismi taşımak zorunda değilsiniz. Türk hukuk sistemi, haklı sebeplerin varlığı halinde kişilere bu konuda bir değişim imkanı sunmaktadır. Ancak İsim Değişikliği davası, basit bir dilekçe ile geçiştirilemeyecek, hukuki temelleri sağlam atılması gereken ciddi bir süreçtir.

Dava dilekçesinin hazırlanmasından tanıkların dinlenmesine, kararın kesinleşmesinden gazete ilanına kadar her aşama titizlik gerektirir. Hatalı bir işlem, sürecin aylarca uzamasına veya davanın reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle, isim tashihi sürecinde profesyonel bir hukuki destek almak, hak kaybı yaşamanızı engeller.

Av. Kayhan GERGÖY ve KG Hukuk Bürosu olarak, kişisel durumunuza özel çözümler üretiyor ve isim değişikliği sürecinizi başından sonuna kadar takip ediyoruz. Maltepe, İstanbul'daki ofisimizde veya online danışmanlık hizmetlerimizle yanınızdayız.