Mirastan Çıkarma ve Mirastan Feragat

Mirastan Çıkarma ve Mirastan Feragat: Farkları, Şartları ve Sonuçları

Miras bırakanın iradesini en sert şekilde yansıtan hukuki işlemlerden biri Mirastan Çıkarma (Iskat) iken, mirasçının kendi iradesiyle miras hakkından vazgeçmesi ise Mirastan Feragat olarak adlandırılır. Her iki işlem de mirasçıların yasal paylarını etkilemesine rağmen, hukuki nitelikleri ve sonuçları açısından kökten farklılıklar içerir. Saklı pay ve miras davalarıyla alakalı ayrıntılı bilgiyi miras avukatınızdan isteyiniz.

Bu makale, bu iki kritik kavramın hukuki şartlarını, sonuçlarını ve aralarındaki temel farkları detaylıca açıklamaktadır.

I. Mirastan Çıkarma (Iskat) Nedir?

Mirastan çıkarma (Iskat), miras bırakanın (muris), kanunda sayılan haklı sebeplerin varlığı halinde, tek taraflı iradesiyle yasal mirasçısını miras hakkından ve saklı payından tamamen veya kısmen mahrum etmesidir.

1. Mirastan Çıkarmanın Şartları

Mirastan çıkarmanın geçerli sayılması için, bu kararın vasiyetname veya miras sözleşmesi ile yapılması ve mutlaka kanunda sayılan haklı bir sebebe dayanması zorunludur:

A. Haklı Çıkarma Sebepleri (TMK m. 510)

1. Mirasçının, miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi.
2. Mirasçının, miras bırakan veya ailesi üyelerine karşı kanunen yükümlü olduğu aile hukukundan doğan görevleri önemli ölçüde yerine getirmemesi.

B. Şekil Şartı ve Sebep Gösterme

• Çıkarma işlemi, miras bırakan tarafından mutlaka bir vasiyetname veya miras sözleşmesi ile yapılmalıdır.

• Miras bırakan, çıkarmaya neden olan sebebi açıkça belirtmelidir. Sebep gösterilmemişse veya gösterilen sebep doğru değilse, çıkarma işlemi geçersiz sayılabilir.

2. Mirastan Çıkarmanın Sonuçları

Mirastan çıkarılan mirasçı, miras hakkını ve saklı payını tamamen kaybeder.

• Çıkarılan mirasçı, miras bırakanın ölümünden sonra açılan terekenin hiçbir payına sahip olamaz.

• Önemli Sonuç: Mirastan çıkarılan kişinin altsoyu (çocukları), kural olarak, o kişi miras bırakandan önce ölmüş gibi kabul edilerek onun payını (saklı pay dahil) alırlar.

II. Mirastan Feragat Nedir?

Mirastan Feragat, mirasçı adayının, henüz miras açılmadan (muris hayattayken) miras bırakan ile yaptığı bir sözleşme ile, yasal miras hakkından tamamen veya kısmen vazgeçmesidir.

1. Feragat Sözleşmesinin Şartları

Feragat, Mirastan Çıkarma gibi tek taraflı bir işlem değil, mirasçı adayı ile miras bırakan arasında yapılan bir sözleşme gerektirir:

• Sözleşme Şekli: Feragat sözleşmesi, tıpkı miras sözleşmesi gibi, Noter huzurunda resmi vasiyetname şeklinde yapılmak zorundadır. Aksi halde geçersiz olur.

• Karşılıklı veya Karşılıksız: Feragat, bir bedel karşılığında (ivazlı) yapılabileceği gibi, bedel alınmadan (ivazsız) da yapılabilir.

2. Mirastan Feragat Türleri ve Sonuçları

A. Karşılıksız (İvazsız) Feragat

• Feragat eden mirasçı, payını kaybeder ve payı, diğer mirasçılara kalır.

• Önemli Sonuç: Karşılıksız feragatte, feragat edenin altsoyu (çocukları), aksine bir hüküm yoksa o kişinin payını alarak mirasçı olmaya devam eder.

B. Karşılıklı (İvazlı) Feragat

Mirasçı, feragat karşılığında bir bedel almışsa, aksine anlaşılmadıkça, hem kendisi hem de tüm altsoyu mirasçılık sıfatını kaybeder. Bu en yaygın feragat türüdür.

III. Mirastan Çıkarma ve Mirastan Feragat Arasındaki Temel Farklar

Hukuki Destek Neden Önemlidir?

Hem Mirastan Çıkarma hem de Mirastan Feragat, mirasçıların ve onların altsoyunun haklarını temelden etkileyen, ciddi şekil şartlarına bağlı hukuki işlemlerdir. Şartlar doğru yerine getirilmediğinde, yıllar sonra açılan davalarla işlem iptal edilebilir.

Mirasınızın son isteğiniz doğrultusunda şekillenmesi ve hukuki geçerliliğin sağlanması için, bu tür işlemleri Noter veya Mahkeme huzurunda bir miras avukatı danışmanlığında yapmanız hayati önem taşır.