Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi: Mirasçıların Hakları ve Tapu İptal Davası

Miras bırakanın (bakım alacaklısının) yaşamı boyunca bakım ve gözetiminin sağlanması karşılığında, mal varlığının bir kısmını veya tamamını devrettiği Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi, miras hukuku ve borçlar hukuku açısından büyük önem taşır.

Ancak bu sözleşme, ne yazık ki sıkça mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) aracı olarak kullanıldığı için mirasçılar arasında büyük anlaşmazlıklara yol açmaktadır.

Bu makale, miras sözleşmelerine ilişkin hukuki desteği, sözleşmenin geçerlilik şartlarını, mirasçılar için risklerini ve bu sözleşme ile yapılan devirlere karşı açılabilecek hukuki yolları (Tapu İptal ve Tescil Davası)  detaylandırmaktadır.

I. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?

1. Sözleşmenin Hukuki Tanımı

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 611) hükümleri arasında yer alan, çift taraflı bir sözleşmedir.

• Bakım Alacaklısı (Miras Bırakan): Mal varlığının tamamını veya bir kısmını devretmeyi taahhüt eden kişidir.

• Bakım Borçlusu (Devralan Kişi): Bakım alacaklısına ömrü boyunca bakmayı, onu gözetmeyi, ihtiyaçlarını karşılamayı ve ona huzurlu bir yaşam sunmayı taahhüt eden kişidir.

2. Geçerlilik Şartı (Resmi Şekil Şartı)

Bu sözleşmenin kesinlikle geçerli olabilmesi için, yasalarda öngörülen resmi şekil şartına uygun yapılması gerekir.

• Sözleşme, miras sözleşmesi şeklinde, Noter huzurunda yapılmak zorundadır.

• Eğer bu sözleşme ile bir taşınmaz devrediliyorsa, tapu sicilinde resmi senetle işlem yapılması zorunludu

***Önemli: Adi yazılı (basit) bir sözleşme veya adi vekaletname ile yapılan devirler hukuken geçersizdir.

II. Miras Hukuku Açısından Kritik Durum: Muvazaa Riski

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri, muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) amacıyla en çok kullanılan hukuki yoldur.

1. Muvazaanın Tespiti

Eğer miras bırakan, esasında bakım veya hizmet alma ihtiyacı olmadığı halde, diğer mirasçılardan mal kaçırmak niyetiyle tapuda bu sözleşmeyi yapıyorsa, bu durum muvazaa teşkil eder.

Yargıtay, bir sözleşmenin muvazaalı olup olmadığını tespit ederken şu hususlara dikkat eder:

• Bakım Alacaklısının Yaşı ve Sağlığı: Sözleşme tarihinde miras bırakanın ileri yaşta veya ağır hasta olması, bakım ihtiyacını ispatlar. Ancak genç ve sağlıklı birinin devri muvazaaya işaret edebilir.

• Bakımın Fiilen Yapılıp Yapılmaması: Sözleşmenin imzalanmasından sonra bakımın gerçekten ve düzenli olarak yapılıp yapılmadığı ispatlanmalıdır. Bakım yapılmamışsa, muvazaa iddiası güçlenir.

• Bakım Borçlusu ile Yakınlık: Bakım borçlusunun miras bırakanın uzaktan bir akrabası veya yabancı olması, bakım amacını desteklerken; zaten yakın ilgi göstermesi gereken bir mirasçının devri alması şüphe uyandırabilir.

2. Mirasçıların Hukuki Hakkı: Tapu İptal ve Tescil Davası

Eğer mirasçı, bu sözleşmenin bakım amacıyla değil, kendisinden mal kaçırma amacıyla yapıldığını düşünüyorsa, miras bırakanın ölümünden sonra Tapu İptal ve Tescil Davası açabilir.

• Amaç: Sözleşmenin aslında bir bağış (miras kaçırma) olduğu kanıtlanırsa, sözleşme mutlak butlanla geçersiz sayılır.

• Sonuç: Devredilen mal, miras bırakanın terekesine geri döner ve tüm mirasçılar arasında yasal payları oranında paylaştırılır.

III. Sözleşmenin Sona Ermesi ve İptali

1. Sözleşmenin Sona Ermesi

Sözleşme, kural olarak bakım alacaklısının (miras bırakanın) ölümüyle otomatik olarak sona erer.

2. Sözleşmenin Feshi (Süreklilik İlkesi)

Sözleşme, sürekli borç ilişkisi yarattığından, bakım borçlusunun yükümlülüklerini ihlal etmesi durumunda haklı sebeple fesih talep edilebilir.

• Bakım Borçlusunun yükümlülüklerini yerine getirmemesi (örneğin, kötü muamele, ilgisizlik).

• Taraflar arasındaki ilişkilerin çekilmez hale gelmesi.

• Haklı sebep olması durumunda, bakım alacaklısı (miras bırakan), sağlığında Sulh Hukuk Mahkemesi’nde dava açarak sözleşmenin feshini talep edebilir. Fesih halinde, bakım borçlusu varsa yaptığı masrafların iadesini isteyebilir.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Örneği

IV. Neden Bir Miras Avukatına Danışmalısınız?

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri, basit bir tapu devri gibi görünse de, ardında yatan niyetin tespiti (muvazaa) veya sözleşmenin feshi gibi durumlar yüksek derecede hukuki uzmanlık gerektirir.

Özellikle mirasçı olarak hak kaybına uğradığınızı düşünüyorsanız, Tapu İptal ve Tescil Davası açma sürecinde ispat yükümlülüğü ve Yargıtay içtihatlarının doğru analizi için deneyimli bir miras avukatıyla çalışmak, davanın başarısı için kritik öneme sahiptir.

Hukuki Destek İçin İletişime Geçin

Bu sözleşmelerden kaynaklanan anlaşmazlıklarınız varsa, profesyonel bir hukuki danışmanlık almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.